The Gunslinger

Voor de afsluiting van een incompany leiderschapsprogramma dat samen met Nijenrode was ontwikkeld, werd ik gevraagd een performance lecture te geven.  De programmaleider was  enthousiast over het afgelopen jaar; het was een succesvolle, enerverende reis geweest. Hij wilde dat ik die vertaalde naar een mooi verhaal, als cadeau aan de deelnemers. Nadat ik een uur had geluisterd naar tal van hoogtepunten uit het programma vroeg hij mij om een reactie.
“Ik begrijp nu heel goed waar de deelnemers vandaan komen,’ zei ik, “Vertel me nu eens waar ze naar toe moeten want volgens mij is dat een stuk spannender.”

Ik keek ooit naar een Western.
De revolverheld, die het stadje had bevrijd van een stuk of wat Woeste Broers, stapte op zijn paard en vertrok. Even eenzaam, vermoeid en berooid als hij gekomen was. Ik dacht waarom wordt die gast geen sheriff in dat stadje?‘ Het leek me een voor de hand liggend einde: een vaste baan waarvoor hij duidelijk gekwalificeerd was, omringt door dankbare, idolate stadsbewoners en, als ik het me goed herinner, er was ook nog een smachtende schooljuffrouw.

De Gunslinger wordt geen sheriff, hij vestigt zich nergens. Hij rijdt van stadje naar stadje, op zoek naar rijkdom die hem altijd net ontglipt. Wat hij wél steeds tegenkomt is Onrecht. Hij neemt het uiteindelijk altijd op tegen de schurk (en zijn broers). Hij moet wel, hij kan niet anders; zijn handen zijn sneller dan zijn plannen. Hij is gewoon te vaardig om niet in te grijpen. Een mooi voorbeeld hiervan is de scene uit The Quick and The Dead (Raimi, 1995) waar gewezen revolverheld Russel Crowe, nu een priester, weigert te vechten. Zijn gelofte van geweldloosheid stellen ze op de proef door hem te dwingen te duelleren.

De Gunslinger is gedoemd te zwerven van shootout naar shootout, tot hij uiteindelijk iemand zal tegenkomen die sneller is dan hij (kijk ook naar een fenomenale Henry Fonda in Il mio nome è Nessuno, Valerii 1973).

“Waarom wordt die gast geen sheriff in dat stadje?”
Zoals zo vaak was ook hier de ‘waaromvraag’ irrelevant. Een psychologisch profiel van de Gunslinger is oninteressant omdat de Gunslinger helemaal geen persoon is. Hij is een personage, een ‘hero’ en in het idee van ‘the hero proposition’ moet zijn gedrag niet  worden verklaard maar geduid. De vraag is dus: wat wordt er verteld over leiderschap in het klassieke ‘sunsetshot’, waarbij de Gunslinger vertrekt naar het volgende stadje?

Om dat te begrijpen moeten we kijken naar de voorlaatste scene van de klassieke ‘stranger rides in town’ western. De schurk (grootgrondbezitter, bendeleider, premiejager) is doodgekogeld en de Gunslinger heeft een korte dialoog met iemand uit de stad (de saloonbaas, de jonge boer, de priester) en aan het eind van dat gesprek overhandigt onze held hem een object. Dat is dan een riem-met-revolver, een winchester of een sheriffster (al dan niet met kogelgat).
Dat illustreert het bestaansrecht van dit type held. Zijn ultieme doel is niet het opruimen van de schurk maar het bieden van inspiratie. Hij heeft laten zien dat de schurk niet almachtig is en kan worden bestreden. En de townspeople, eenmaal  bevrijd van hun duivels, moeten zich nu bevrijden van hun angst. Met het sunset-shot zegt de Gunslinger: “Ik blijf niet voor jullie zorgen. Maar kijk, hier is de sheriffster (winchester, pistoolriem) en ik vertrouw er op dat jullie de volgende bad guy zélf kunnen verslaan.”
Echte leiders stimuleren ‘volgers’ om zelf leider te worden. De Gunslinger is zo’n leider. Zijn acties hebben uiteindelijk maar één doel: ‘empowering others to lead’ (George, 2007).

Het einde van een leiderschapsprogramma is per definitie het begin van de volgende leiderschapsopdracht.
“Een goed verhaal,” vertelde ik de programmaleider,”heeft een activerende boodschap. Laten we afsluiten met de vraag: “Nu je de kern van je leiderschap hebt gevonden, wat ga je er nu mee dóen?”

Dus kozen we voor de western en bouwde ik het verhaal rondom de ultieme Gunslinger: Clint Eastwood’s ‘Man With No Name’ uit de Dollartrilogie (1964-1966) van Sergio Leone.
Cowboy up, take on the problem and inspire to lead.

#leadership tower#performance lecture#storytelling#the hero proposition

Geef een reactie

Your email address will not be published / Required fields are marked *